 |
Thi Lang (tên cũ là Varyag, vốn là tàu sân bay thời Liên Xô
mua lại của Ukraine rồi “mông má” lại thành tàu sân bay) |
* BÙI VĂN BỒNG - NGUYỄN CAO
Trên thế giới không ai phủ nhận về trình độ khoa học đã có từ rất sớm ở Trung Quốc trong nền văn minh nhân loại. Nhưng trong mấy thiên niên kỷ, khoa học Trung Quốc chỉ phát triển mạnh về lý số, về thiên văn, y học đông phương, về các học thuyết mang tính đạo dức-xã hội như Khổng-Trang-Mạnh-Lão tử. So với các nước Âu-Mỹ thì Trung Quốc phát triển chậm về khoa học tự nhiên, nhất là số học và lạc hậu về khoa học công nghệ. Đến tận đời nhà Thanh mà vua còn lẫm, thán phục chiếc xe đạp và khẩu súng nổ từ xa đã làm chết người của Anh quốc. Riêng về thương gia, doanh nhân, buôn bán luồn lách ngang ngửa để kiếm lời, làm hàng nhái, hàng giả ở Trung Quốc thì ít có quốc gia nào sánh kịp.
Từ giữa thế kỷ thứ 20, Trung Quốc mới bắt đầu ăn nhập vào khoa học công nghệ. Đầu tiên là ăn cắp các kỹ thuật công nghệ hàng hải và hải quân của Nga. Năm 1949, Mao Trạch Đông tuyên bố "để chống bọn đế quốc xâm lược, ta cần có một hải quân hùng mạnh". Năm sau, vào tháng 3 năm 1950, trường Sĩ quan Hải quân được thành lập tại Đại Liên với đa số huấn luyện viên người Nga. Tháng 9 cùng năm, Hải quân Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc chính thức thành lập, quân số khởi đầu chọn từ các lực lượng hải quân địa phương trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu tại Khương Yến (nay đặt tại Thái Châu, thuộc tỉnh Giang Tô). Lực lượng này thoạt đầu chỉ là một nhóm chiến hạm ô hợp tịch thu của Trung Hoa Quốc Dân đảng, và hai năm sau tăng cường thêm lực lượng không chiến. Giống như tổ chức quân đội chung, các chính ủy đều được đưa vào mỗi chiến hạm để nắm chắc các hạm trưởng.Đến năm 1954, số cố vấn hải quân Liên Xô tăng lên đến 2.500 người – tỉ lệ một cố vấn Liên Xô cho 30 quân nhân hải quân Trung Quốc – và Liên Xô bắt đầu viện trợ các loại chiến hạm tối tân hơn. Với viện trợ của Liên Xô, năm 1954-1955, Hải quân Trung Quốc tổ chức lại thành ba hạm đội. Các chức vụ và cấp bậc sĩ quan hải quân cũng được thành lập từ đội ngũ sĩ quan lục quân. Ban đầu, việc chế tạo các chiến hạm nhờ vào sự giúp đỡ của Liên Xô, nhưng về sau, Trung Quốc tiến dần từ việc bắt chước chế tạo theo mẫu thiết kế các chiến hạm Liên Xô, đến có thể tự thiết kế và chế tạo chiến hạm các loại. Từng có một thời, quan hệ hai bên mật thiết đến độ có cả bàn tính dự định tổ chức một hạm đội chung cho cả hai hải quân Xô-Trung.
Tuy cũng trải qua những biến động chính trị của thập niên 1950 và 1960, Hải quân Trung Quốc không bị ảnh hưởng nặng nề như Lục quân hoặc Không quân. Dưới thời lãnh đạo của Bộ trưởng Quốc phòng Lâm Bưu, Hải quân vẫn được đầu tư khá nhiều trong những năm nghèo đói sau “Đại nhảy vọt”. Trong Các mạng văn hóa, tuy một số chính ủy, tư lệnh đầu não bị truất quyền, và một số lực lượng hải quân được sử dụng để đàn áp cuộc bạo loạn tại Vũ Hán tháng 7 năm 1967, nhưng nói chung Hải quân Trung Quốc ít bị dính líu vào các biến động đang xảy ra trên toàn quốc vào thời điểm đó. Hải quân Trung Quốc vẫn tiếp tục công việc đóng thêm chiến hạm, huấn luyện thủy thủ và tu bổ các hạm đội.
Hải quân Trung Quốc đã bước vọt trong những năm gần đây khi họ quyết định mua loại khu trục hạm hạng Sovremenny và mua tàu ngầm hạng Lilo của Nga. Hai khu trục hạm hạng Sovremenny đầu tiên được trang bị tên lửa chống chiến hạm loại SS-N-22, còn gọi là Tên lửa chống chiến hạm vận tốc vượt âm 3M-80E. Theo các nhà nghiên cứu quốc phòng Tây phương, loại tên lửa này có khả năng tiêu diệt hàng không mẫu hạm. Hai khu-trục hạm kế tiếp sau đó được trang bị loại SS-N-26 Yakhont tối tân hơn, và nhiều chiến hạm trang bị loại tên lửa này đang được xây thêm.
Hạm đội tàu ngầm của Hải quân Trung Quốc cũng có những bước tiến lớn. Các tàu ngầm hạng Kilo có khả năng hoạt động rất im lặng, và được trang bị hai loại vũ khí mới nhất: tên lửa chống chiến hạm loại Klub, còn gọi là Tên lửa chống chiến hạm vận tốc dưới âm 3M-54E1, và tên lửa thủy lôi loại VA-11 Shkval có tốc độ trên 320 km/giờ và tầm hoạt động 7,5 km. Tất cả các tàu ngầm của Hải quân Trung Quốc, kể cả loại Kilo, đều được trang bị loại máy hoạt động không cần không khí, có nằm chờ rất lâu dưới biển để đột kích kẻ thù.
Kỹ thuật đóng tàu của hải quân Trung Quốc nay cũng tiến rất xa qua sự giúp đỡ của Nga, và các khu trục hạm mới nhất của Trung Quốc sử dụng trang bị nội hóa có chất lượng không kém so với tiêu chuẩn phương Tây, với ra đa loại AEGIS và sườn tàu thiết kế kiểu chống ra đa.
Những năm đó, Liên Xô hăng hái giúp Trung Quốc vì cũng tưởng nhầm là Đảng cộng sản chân chính, nhưng rồi bị đau điếng vì thủ đoạn thâm hiểm, tinh vi của Trung Quốc mà không “kêu” vào đâu được. Bởi vì lúc đầu Trung Quốc nhờ Liên Xô giúp đỡ, viện trợ, đưa nhiêu fhcuyene gia đầu ngành nhiệt tình sang giúp Trung Quốc. Nhưng Nga không ngờ rằng Trung Quốc lại ăn cắp công nghệ nhanh đến thế, cứ theo mẫu y chang của Liên Xô, lại nhờ hướng dẫn kỹ thuật rồi ăn cắp luôn, chế tạo các loại chiến hạm, tàu chiến, tàu ngầm giống hệt của Liên Xô nhưng mang tến Trung Quốc. Sau khi đã ăn cắp thành công, Trung Quốc “mời” các chuyên gia, cố vẫn Liên Xô về nước.
Những thủ đoạn và sự tráo trở đó dần dần đã biến Trung Quốc trở thành một nước siêu cường về ăn cắp công nghệ. Ngày 13/5, Strategypage đưa tin, Nga đang tỏ ra lo lắng và tức giận trước việc Trung Quốc sử dụng một cách bất hợp pháp công nghệ quốc phòng của mình. Vụ “scandal” gần đây nhất liên quan đến thiết kế tàu ngầm diesel mới của Trung Quốc, Type 39A (Yuan).
Theo Chinese Military Aviation: Sau 3 thập kỷ gắn bó với loại tàu ngầm hạng Romeo và Ming đã lỗi thời, hải quân Trung Quốc đang dần hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm của mình, bằng cách đưa vào SSK hạng Kilo của Nga và SSG hạng Song nội địa. Ngoài ra, nước này còn tìm cách phát triển các thế hệ tiếp theo của tàu ngầm hạng Han SSN và Xia SSBN.
Đây là loại tàu ngầm sử dụng năng lượng hạt nhân đầu tiên của nước này. Hiện Trung Quốc có 5 chiếc. Han 404 SSN (loại 091/09 I, trọng lượng nước rẽ khi lặn là 5.500 tấn) được đưa vào sử dụng đầu những năm 90. Hai chiếc đầu tiên (401 và 402) gặp trục trặc trong khâu tỏa nhiệt. Vấn đề này về sau đã được giải quyết. Tuy nhiên, kể từ cuối những năm 90, chúng hoạt động không được hiệu quả. Từ chiếc 403 trở đi, thân tàu được mở rộng thêm 8 m ở phần thăng bằng phía đuôi. Ngoài ra, nó còn mang thêm một loại ngư lôi điều khiển bằng dây dẫn mới. Nó có khả năng phóng các tên lửa chống tàu YJ-8 SSM từ ống phóng ngư lôi 533 mm.
Hồi tháng 10/1994, ngoài bờ biển CHDCND Triều Tiên, máy bay USN S-3B ASW thuộc nhóm tàu sân bay Kitty Hawk đã lần theo một chiếc tàu ngầm hạng Han. Trung Quốc phải phái 2 máy bay chiến đấu chặn chiếc phi cơ này.
Gần đây, các tàu hạng Han đã được sơn đen (màu phổ biến ở hải quân các nước) thay cho màu xanh lam trước kia. Loại tàu hạng Han được nâng cấp tiếp theo là 093/09 III (trọng lượng của khối nước bị chiếm chỗ khi lặn là 8.000 tấn, tương tự như tàu ngầm hạng Victor III của Nga cuối những năm 70). Người ta cho rằng chiếc đầu tiên đã được hạ thủy cuối năm 2000. Dự kiến Trung Quốc sẽ có 6-8 chiếc 093 SSN như vậy.
Tàu Xia loại 092 ăn cắp hoàn toàn công nghệ của Nga, sau khi được phủ hạng sơn mới màu đen. Đây là tàu ngầm lắp tên lửa đạn đạo và sử dụng năng lượng hạt nhân. Trung Quốc có duy nhất 1 chiếc. Tàu ngầm hạng Xia SSBN (loại 092/09 II, trọng lượng nước bị chiếm chỗ khi lặn là 6.500 tấn) gần đây mới ra khơi trở lại sau 3 năm tu sửa. Giờ đây, nó có hạng sơn mới màu đen, một thiết bị định vị bằng âm thanh lắp ở phần trước thân (giống như tàu Song SSG), một gian được thiết kế lại để chứa những ống phóng tên lửa dài hơn, hệ thống kiểm soát đã qua nâng cấp để phóng các tên lửa SLBM loại mới. Nếu như ban đầu, tàu này được trang bị 12 tên lửa đạn đạo JL-1 (CSS-N-3) (tầm bắn 1.700 km, sử dụng hệ thống chỉ dẫn nhờ quán tính và mang một đầu đạn hạn nhân nặng 1,25 tấn) thì giờ đây nó mang 12 tên lửa JL-2 SLBM (CSS-NX-4, tầm bắn 8.000 km). Từ nhiều năm nay, hải quân Trung Quốc chỉ có một chiếc Xia 406. Mặc dù có tin đồn là họ đã lắp thêm chiếc thứ hai, nhưng thông tin này chưa được xác nhận. Điều này cho thấy thiết kế tàu ngầm có vấn đề, nên người ta không đưa nó vào sản xuất hàng loạt.
Bù vào khiếm khuyết đó, Xia là một nơi thử tên lửa lý tưởng, nhất là từ sau vụ phóng thành công tên lửa JL-1 năm 1988. Mẫu thiết kế mới là loại 094/09 IV (trọng lượng nước bị chiếm chỗ khi lặn: 12.000 tấn). Chiếc đầu tiên thuộc loại này đã được hạ thủy năm 2002. Dự kiến sẽ có tổng cộng 3-4 tàu 094 được sản xuất, mỗi chiếc trang bị 16 tên lửa JL-2 SLBM.
Tàu ngầm động cơ diesel, Trung Quốc hiện có 4 chiếc và chuẩn bị mua thêm 8 chiếc. Mặc dù đội tàu hạng Kilo của Trung Quốc hãy còn thua xa Nga, đây là một bước tiến lớn trong tiến trình phát triển tàu ngầm truyền thống của hải quân Trung Quốc. Tàu ngầm này có thể mang tới 18 ngư lôi TEST-71, TEST-96 hay 53-65 điều khiển bằng dây dẫn, khi bắn sẽ sử dụng 6 ống phóng. Chiếc thứ 3 và thứ 4 (366 và 367) thuộc dự án 636 là một trong những loại tàu ngầm truyền thống chạy êm nhất thế giới.
Tàu ngầm Kilo 636 đầu tiên được chuyển về Trung Quốc hồi tháng 11/1997, còn chiếc thứ hai cuối năm 1998. Hiện cả 4 tàu ngầm hạng Kilo đều ở căn cứ Xiangshan thuộc Hạm đội Hoa Đông.
Hai tàu ngầm đầu tiên - loại 877EKM (364, 365) - có gặp một số trục trặc về máy móc (ắc quy và máy phát điện bị hỏng hóc) do thủy thủ thiếu kinh nghiệm, nên không được sử dụng trong mấy tháng. Theo thông tin mới nhất thì Trung Quốc đã đặt mua của Nga thêm 8 chiếc 636 , được trang bị tên lửa Club có tầm bắn 300 km. Đây được coi là biện pháp nhằm đối phó với việc Đài Loan đặt mua 8 tàu ngầm động cơ diesel của Mỹ. Tàu ngầm mới nội địa hạng SSG (loại 039, trọng lượng nước rẽ khi lặn 2.250 tấn) hạ thủy hồi tháng 5/1994, nhưng đến năm 1998 mới được trang bị vũ khí. Mặc dù vẫn giữ lại tháp chỉ huy có bậc thang giống như tàu ngầm loại cũ (hạng Ming/Romeo), đây là bước tiến lớn so với tàu ngầm hạng Ming. Nó hoạt động tốt hơn về mặt thủy động lực học, các thiết bị định vị bằng âm thanh (sonar) hình trụ lắp ở phần trước tàu, và nó sử dụng động cơ diesel MTU 12V 493 của Đức. Nhờ một chân vịt 7 cánh không đối xứng, tàu ngầm hạng Song chạy êm hơn nhiều so với đàn anh của nó. Người ta từng suy đoán là tàu ngầm này có thể được sử dụng để phóng tên lửa YJ-8/C-801 và ngư lôi điều khiển bằng dây dẫn (có lẽ là Yu-6/Mk-48) từ ống phóng ngư lôi 533 mm.
Tuy nhiên, hải quân Trung Quốc đã bỏ ý định phát triển tàu ngầm loại 039, sau khi con tàu đầu tiên gặp một loạt rắc rối trầm trọng. Họ tìm đến một loại tàu cải tiến gọi là 039A. Chiếc đầu tiên (321) đã qua thử nghiệm trên biển và được đưa vào sử dụng hồi cuối năm 2001. Ở đây, người ta giữ lại bộ thăng bằng truyền thống của tàu, nhưng loại bỏ tháp chỉ huy có bậc thang. 039A có thể được trang bị hệ thống AIP (một hệ thống giúp tàu ngầm chìm sâu trong nước và không bị phát hiện trong một khoảng thời gian dài), từng qua thử nghiệm trên một con tàu hạng Ming SS.
Nhưng việc Bắc Kinh đặt hàng tới 8 chiếc hạng Kilo của Nga cho thấy hải quân Trung Quốc có thể đã bỏ kế hoạch phát triển tàu hạng Song và tìm đến một mẫu thiết kế hoàn toàn mới.
Song hành với các thủ đoạn trắng trợn ăn cắp công nghệ quốc phòng của Nga, Trung Quốc đang gia tăng ăn cắp công nghệ quốc phòng của Mỹ. Thời điểm hải quân Trung Quốc cho chạy thử tàu khu trục Lan Châu trang bị hệ thống tên lửa điều khiển có thể tấn công đồng thời các mục tiêu trên đất liền, trên không và trên biển là vào tháng 6-2005.
Khác với các tàu khu trục lớp Lộ Dương I, tàu Lan Châu có giàn radar định pha, hệ thống phóng tên lửa thẳng đứng, tên lửa tầm xa và hệ thống chỉ huy kiểm soát, nghĩa là giống y chang hệ thống chiến đấu Aegis của Mỹ. Câu hỏi đặt ra là Trung Quốc làm thế nào để đạt được trình độ đó trong một thời gian ngắn?
Sau sự kiện tàu Lan Châu vài ngày, nhật báo Mỹ The Washington Times (WT) dẫn lời một quan chức ngành hải quan và di trú (ICE) Mỹ báo động “công nghệ ăn cắp của Trung Quốc đang gia tăng theo đường xuất khẩu”. Phương thức ăn cắp phổ biến nhất là thông qua một nước thứ ba nhập khẩu công nghệ tiên tiến của Mỹ.
Việc ăn cắp này không mấy khó khăn nhờ lòng tham của các doanh nghiệp Mỹ như nhận định của ICE: “Một số công ty Mỹ quan tâm đến lợi nhuận hơn là bảo vệ an ninh quốc gia”. 6.000 công ty Mỹ nằm trong tầm ngắm của Trung Quốc nhằm ăn cắp công nghệ và thiết bị Mỹ qua đường xuất khẩu.
Trung Quốc chủ trương đi tắt bằng chiêu “lấy của người làm của ta”. Chiêu này bao gồm tình báo công nghiệp và nhập khẩu bất hợp pháp công nghệ tiên tiến của Mỹ và châu Âu. Mỹ là nước có nền công nghiệp quốc phòng tiên tiến nhất thế giới nên quân đội Trung Quốc nhắm vào nước này là lẽ đương nhiên.
Phạm vi ăn cắp công nghệ quốc phòng Mỹ rất rộng. Tờ WT cho biết Trung Quốc đã mua được một cách trái phép hoặc bị bắt quả tang ăn cắp công nghệ dạ thị (nhìn xuyên bóng đêm), linh kiện điện tử quân dụng, linh kiện tên lửa điều khiển chính xác, phần mềm tin học phát triển tên lửa...
Một quan chức FBI than thở trên tờ WT: “Trung Quốc biết về quân đội chúng ta nhiều hơn những gì ta biết về nước này”. Ngày 24-3-2008, Chi Mak bị tuyên án 24 năm 6 tháng tù.
Trung Quốc từng tìm cách mua linh kiện máy bay cường kích F-4 và F-5, tên lửa Hawk mà Mỹ cung cấp cho Iran bằng đường biển. ICE cho biết vụ xuất khẩu trái phép nghiêm trọng nhất công nghệ bí mật của Mỹ cho Trung Quốc xảy ra hồi cuối thập niên 1990. Trong vụ này, FBI (Cảnh sát Liên bang Mỹ) đã phá vỡ một ổ gián điệp Trung Quốc ở Los Angeles thu thập thông tin chi tiết hệ thống chiến đấu Aegis trang bị cho các tàu khu trục và tuần dương hiện đại nhất của Mỹ.
Vụ án gián điệp trên được tường thuật chi tiết hồi tháng 10-2005, tức sau sự kiện Lan Châu 4 tháng, phần nào đã giải đáp được câu hỏi nhờ đâu hải quân Trung Quốc sớm có được phiên bản hệ thống chiến đấu Aegis của Mỹ.
Nhân vật chính trong vụ án là Chi Mak, kỹ sư điện người Mỹ gốc Hoa làm việc ở Công ty Power Paragon, chi nhánh của Tập đoàn Power Systems, ở Anaheim, bang California, chuyên nhận thầu các hợp đồng quân sự. Chi Mak được phép tiếp cận các tài liệu đã được giải mật nhưng không được phép tiết lộ ra nước ngoài và tham gia thực hiện hơn 200 hợp đồng quân sự và quốc phòng Mỹ. Chi từng làm việc trên tàu sân bay USS Stennis và có 15 năm công tác trong ngành chế tạo các hệ thống vũ khí hiện đại của Mỹ, bao gồm tàu ngầm và tàu chiến.
Trong báo cáo thường niên với Quốc hội Mỹ công bố vào thứ sáu tuần rồi (18-5), Lầu Năm Góc bày tỏ quan ngại về tốc độ và quy mô hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc đồng thời tố cáo nước này ăn cắp thông tin công nghệ và kinh tế phương Tây, nhất là Mỹ, “tích cực và bền bỉ nhất thế giới”. Báo cáo cho biết thêm “những nỗ lực thu thập thông tin công nghệ và kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục ở mức cao và trở thành mối đe dọa dai dẳng ngày càng phát triển đối với nền kinh tế Mỹ”. Phương pháp thu thập thông tin này có hai dạng: hợp pháp và bất hợp pháp. Như đã nói, hợp pháp là nhập khẩu hàng hóa lưỡng dụng dân sự và quân sự, còn bất hợp pháp là ăn cắp qua mạng hoặc mạng lưới gián điệp ở Mỹ.
Cũng theo Chinese Military Aviation: Phương thức thu thập thông tin tình báo của Trung Quốc có thể gói gọn trong câu “năng nhặt chặt bị”. Tất cả mọi phương tiện đều được tận dụng, từ tình báo mạng đến tình báo con người. Ai cũng có thể trở thành điệp viên Trung Quốc vì lòng ái quốc hoặc vì tiền.
Về tình báo mạng, Mike Rogers, Chủ nhiệm Ủy ban Tình báo Thường trực Hạ viện Mỹ, mô tả: “Mỗi buổi sáng ở Trung Quốc có hàng ngàn tin tặc có trình độ cao thức dậy với một nhiệm vụ: “Ăn cắp sở hữu trí tuệ của Mỹ để Trung Quốc tăng trưởng kinh tế”. Theo Lầu Năm Góc, thông tin kinh tế và công nghệ nhạy cảm của Mỹ đã bị các cơ quan tình báo, công ty tư nhân, các tổ chức nghiên cứu và hàn lâm, công dân của hàng chục nước săn tìm ráo riết nhưng tin tặc Trung Quốc thuộc loại năng động và tích cực nhất.
Về tình báo con người, Trung Quốc không đi theo đường mòn cài thật sâu một vài điệp viên lớn “nằm vùng” lâu năm hoặc tuyển mộ điệp viên hai mang như Liên Xô trước đây. Họ áp dụng chiến thuật một cá nhân thu thập một ít thông tin nhưng cả ngàn người sẽ đem lại một lượng thông tin khổng lồ. Chiến thuật này tỏ ra rất thành công ở Mỹ - nơi có nhiều người Mỹ gốc Hoa được trọng dụng trong các ngành khoa học và kỹ thuật, kể cả công nghiệp quốc phòng với tư cách là kỹ sư, khoa học gia.
Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) cho biết có đến 98% điệp viên không chuyên (từ sinh viên đến các khoa học gia) nhận lời làm việc cho tình báo Trung Quốc thuộc cộng đồng người Hoa ở Mỹ. Vụ án gia đình kỹ sư Chi Mak tuồn tài liệu về hệ thống chiến đấu Aegis của Mỹ giúp Trung Quốc có được một phiên bản ứng dụng vào tàu khu trục Lan Châu là một điển hình.
Báo cáo của Lầu Năm Góc cũng đề cập chiến đấu cơ tàng hình J-20 và tàu sân bay Thi Lang của Trung Quốc. Mẫu thứ 2 của J-20 có tên Mãnh Long 2 vừa thực hiện một chuyến bay thử hồi tuần rồi, còn chiếc Thi Lang (tên cũ là Varyag, vốn là tàu sân bay thời Liên Xô mua lại của Ukraine rồi “mông má” lại thành tàu sân bay) cũng mới cập cảng Đại Liên hôm 15-5 sau 9 ngày chạy thử. Đây là chuyến chạy thử lần 6.
Từ công nghệ gôc của Mỹ, nay J-20 và Thi Lang có phải là địch thủ của Mỹ trong tương lai gần? Một số chuyên gia Mỹ không tin rằng năm 2020, Trung Quốc có được một phi đội chiến đấu cơ tàng hình J-20 ngang ngửa với F-22 hoặc F-35 của Mỹ. Tàu sân bay Thi Lang càng không có khả năng chiến đấu như các tàu sân bay Mỹ chạy bằng động cơ diesel chứ đừng nói gì USS Enterprise chạy bằng động cơ hạt nhân. Tuy nhiên, một số chuyên gia Mỹ lưu ý rằng không quân Trung Quốc đang học tập cách làm “cuốn chiếu” của Nga, ít mất thời gian hơn Mỹ. Đó là sau vài chuyến bay thử cơ bản, chế tạo một vài chiếc trang bị phương tiện chiến đấu thông thường rồi đưa vào các phi đội chiến đấu. Sau vài năm hoạt động thực tế, kỹ sư sẽ chế tạo một phiên bản mới trang bị hiện đại hơn. Và cứ như thế, tiếp tục hoàn thiện máy bay.
Trung Quốc cũng đang làm y như vậy. Họ vừa cho bay thử vừa sản xuất một số lượng nhỏ J-20. Cách làm này có cái lợi là đưa J-20 vào hoạt động nhanh hơn Mỹ tưởng. Tướng không quân Trung Quốc Hà Vĩ Vinh tuyên bố J-20 sẽ sẵn sàng chiến đấu vào năm 2017 hoặc chậm nhất năm 2019. Nhưng nó cũng dễ gặp trục trặc.
Chiếc F-22 của Mỹ sau 7 năm bay thử mới đưa vào hoạt động, giờ đây buồng lái đang có vấn đề, phi công rất sợ hãi vì hay bị ngất bất ngờ do thiếu ôxy. Chiếc J-20 chắc chắn cũng gặp vấn đề tương tự. Nó không thể sánh bằng F-22 hay F-35 có hơn 10.000 chuyến bay thử. Hơn nữa, chừng nào J-20 vẫn dùng động cơ AL-31 của Nga không thuộc thế hệ 5 thì càng không thể. Trung Quốc chưa thể chế tạo động cơ cho thế hệ này.
Không riêng lĩnh vực quân sự mà Trung Quốc đang là siêu cường về ăn cắp công nghệ, thương hiệu của nhiiều nước tiên tiến. Hàng Trung Quốc tràn ngập khắp nơi, giá rẻ, nhưng người tiêu dùng rất ngán ngại. Hàng nhái, hàng dỏm khá nhiều. Người tiêu dùng đã tẩy chay các loại hàng công nghệ điện tử vi mạch, đồ bán dẫn, xe máy của Trung Quốc. Nhìn về thực chất, Trung Quốc giàu nhưng không mạnh. Quân đội Trung Quốc đông, vũ khí trang bị hiện đại, nhưng chắc chắn là hiệu suất chiến đấu và sự bảo đảm an toàn phương tiện, trạng bị không cao. Trong tác chiến, hơn nhau về trình độ, kinh nghiệm, mưu lược, sáng tạo và lòng gan dạ, không ai đem sự đồ sộ về trang bị kỹ thuật ra mà dọa đối phương để mong giành được chiến thắng. Như năm xưa cũng vậy, Mỹ dốc hết hầu bao quốc phòng của một nước lừng danh trang bị, vũ khí hiện đại cũng phải thua ViệtNam. Nay Trung Quốc có tàu chiến và máy bay chiến đầu các loại được sản xuất hàng loạt, rất nhiều, nhưng công nghệ ăn cắp chắp vá nên khó hoàn thiện và ít phát huy tính năng. Cái lối dùng chiến thuật “biển người” trong chiến tranh bây giờ đã hêt sthowif, lạc hậu rồi, mà nếu dùng “biển người” thì kèm theo đó phải chuốc lấy biển máu. Trình độ kỹ thuật tác chiến hện đại cũng như khả năng sử dụng, vận hành trong tác chiến kỹ thuật của quân đội Trung Quốc chưa phải là mạnh, và không hề có kinh nghiệm.
