Dân viết đơn trả ruộng

Làm ruộng không có lãi, các khoản đóng góp cao, nhiều nông dân viết đơn trả ruộng, bỏ quê đi làm thuê.

"Dân bỏ đi là đúng"

Chủ tịch UBND xã Trường Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), ông Nguyễn Hữu Tuấn gọi đợt thu sản năm nay của xã là đợt thu nộp ngân sách. Các hộ dân ở xã phải chịu 13 khoản thu được liệt kê hết sức rõ ràng theo đầu sào, đầu khẩu, đầu hộ.

Ông Tuấn bảo: 781 hộ dân, kế hoạch xã sẽ thu 650 triệu đồng, nhưng khó hoàn thành lắm. Vụ Đông Xuân vừa rồi, chỉ tiêu đưa ra là cấy 251 ha nhưng chỉ được có 230,7 ha. Xã chưa thống kê được điện tích ruộng bỏ hoang vì còn phải chờ bà con khắc phục diện tích lúa ngập lụt. Một phần nữa là do có những hộ bỏ quê đi làm ăn, ruộng để không, ở nhà chỉ còn mấy đứa con nít.

Xã chưa thống kê được số diện tích ruộng bỏ hoang, nhưng ở các thôn, chắc chắn thực trạng nông dân bỏ ruộng ngày một nhiều. Trên tay trưởng thôn Phúc Trường Nguyễn Huy Hiền là xấp đơn xin trả ruộng của 12 hộ dân được ông gói cẩn thận trong túi nilon.

Diện tích ruộng bỏ hoang ở Trường Lộc ngày càng nhiều

Cũ có, mới có, nhưng ông Hiền khẳng định rằng đó vẫn chưa phải là số đơn có thể phản ánh hết thực trạng người dân bỏ ruộng ở đây. “Hầu như thôn nào cũng có nông dân bỏ ruộng. Mà không phải ít đâu, có nhà làm đơn trả cả mẫu luôn. Phức tạp lắm. Ở thôn này, nhiều nhà đang rục rịch gửi đơn nhưng tôi chưa nhận”.

Phải. Trả ruộng là hiện tượng bắt đầu phổ biến ở nhiều nơi, chính quyền địa phương đau đầu, nhưng vì sao ở một vùng đất thuần nông như xã Trường Lộc, nông dân lại dứt khoát trả ruộng thế này?

Thôn Phúc Trường có khoảng 120 mẫu ruộng, từ bao đời nay vẫn được xem là vựa lúa của xã, của huyện với năng suất bình quân 2,5 tạ/sào. Trưởng thôn Hiền chia 180 hộ dân trong thôn làm 3 phần.

Phần thứ nhất là các hộ dân ở nhà làm ruộng, không đi được đâu vì không có vốn. Phần thứ hai là các hộ bỏ hoang ruộng nhưng vẫn chấp nhận nộp tiền sản, đề phòng lúc khó khăn còn có chốn quay về. Phần thứ ba là những hộ trả hẳn, có đơn gửi Ban nông nghiệp xã và ông trưởng thôn đàng hoàng, dứt khoát. Lo ngại ở chỗ, số hộ dân rơi vào trường hợp thứ ba đang tăng nhanh.

Nguyên nhân? Chỉ mới đây thôi, một cán bộ cấp trên về xã, thấy thực trạng nông dân bỏ ruộng, rời làng đã vội vàng trách ông trưởng thôn Phúc Trường: Chú Hiền hay hè, răng lại để người dân bỏ ruộng mà đi nhiều như thế?

Thay vì trả lời, trưởng thôn Hiền hỏi lại cấp trên: Thưa chị, tui không còn cách mô khác, muốn dân no ấm thì phải để họ đi, ở nhà làm ruộng thì lấy chi mà nộp tiền đầu tư, tiền sản hả chị?

“Dân bỏ đi là đúng, có khi thôn này vụ sau không ai làm ruộng nữa”, đến bây giờ trưởng thôn Phúc Trường vẫn giữ nguyên quan điểm. Ông Hiền tính bình quân, mỗi hộ gia đình ở thôn này có 4 người. Một sào ruộng làm vất vả, cực nhọc trong vòng 6 tháng, nếu được mùa cũng chỉ thu về có 2,5 tạ thóc. Tiền đầu tư chi phí hết đã gần 2 tạ. Nộp thuế sản nữa thì vừa hết.

“Chưa tính nhân công lao động làm trong 6 tháng, các việc như phơi lúa, quạt lúa, đổ phân bón, phun thuốc trừ sâu mà cũng không còn xu mô hết chú ơi. Vụ Đông Xuân làm thì gần hòa, còn vụ Hè Thu thường chịu lỗ một sào từ 30-50 cân. Bản thân gia đình tôi làm 5 sào ruộng, tiền đầu tư hết 3 triệu đồng, đến lúc bán lúa ra chỉ được 2,5 triệu đồng, mỗi sào lỗ một trăm ngàn”, trưởng thôn Hiền tính toán.

Phép tính của ông Hiền là cách giải thích vì sao nông dân Phúc Trường bỏ ruộng, rời làng mà đi thành cả một phong trào. 180 hộ, ngoại trừ những hộ chỉ còn ông già bà lão, không còn sức lao động nữa thì nhà nào cũng có người đi làm thuê. Đi miền Nam, đi Tây Nguyên, đi Thái Lan, đi Lào… Ít thì chỉ 1-2 người, nhiều thì đi sạch.

Đi nhiều quá nên đợt thu sản lần này, nhiều giấy báo của xã đang nằm ở nhà ông trưởng thôn, chờ đến bao giờ có người về mới kêu lên nộp. Ví như hộ anh Tuấn Đức, đi hai vợ chồng với một đứa con. Ví như hộ ông Lợi, vợ con đi hết, chỉ còn lại ông chồng ốm đau và bà cụ già bệnh tật. Ví như hộ ông Hiền, ông Tam…

Bỏ ruộng vì lỗ, vì nhiều khoản thu

Trưởng thôn Hiền dẫn tôi đến nhà ông Nguyễn Huy Lợi (45 tuổi), một gia đình mà ông bảo là đã chán làm ruộng lắm rồi. Nhà ông Lợi có 5 khẩu, vợ chồng ông, bà mẹ già và hai đứa con trai. Mấy năm nay, chỉ có ông với bà cụ ở nhà nuôi nhau, vợ con đi làm bên Thái Lan hết. Tôi hỏi làm gì? Ông lắc đầu: Chịu.

Trong sổ sách, gia đình ông Lợi có hơn 1,4 mẫu ruộng. Vụ vừa rồi chỉ làm có 3 sào. Số còn lại, kêu khắp mà người ta cũng chỉ mượn có 6 sào, còn lại 5 sào bỏ hoang. Làm 3 sào nhưng phải đi thuê hết, mỗi vụ được 8 tạ lúa, chỉ vừa đủ ăn cho ông Lợi với bà mẹ già. Tiền sản năm nay gần 1,5 triệu đồng, lúa không dám bán nên phải nhờ hoàn toàn vào vợ con đi làm bên Thái.

Đến như chiếc cổng vào nhà vừa mới xây dựng, ông Lợi bảo là “để lòe thiên hạ”, vợ con ông gửi tiền về xây cho xóm làng khỏi nói nhà có người đi Thái mà không có gì. Bên trong còn xác xơ lắm.

Đơn xin trả ruộng

“Thôn này, anh vào nhà nào cũng thế, nếu không có người rời quê thì không tiền đóng sản. Làm ruộng bây giờ không có chi nữa rồi. Đau ở chỗ, ruộng bỏ hoang nhưng vẫn phải nộp các khoản của xã. Phần thu nhiều quá, không đáp ứng nổi, vụ tới, nói trả ruộng thì tôi chưa dám, chứ chắc chắn là sẽ bỏ, không làm nữa, vì làm có được chi mô", ông Lợi nói.

Làm ruộng đầu vào quá cao nên người dân bỏ? Đúng. Nhưng còn một lý do nữa, người dân thôn Phúc Trường thắc mắc các khoản thu trong đợt thu ngân sách năm nay của xã hơi nặng, lại không rõ ràng.

Cũng giống như nhiều địa phương khác, phương án thu của xã Phúc Trường được chia thành 3 loại: Thu theo đầu sào, đầu khẩu và đầu hộ. Thu đầu sào có các khoản: Giao thông thủy lợi nội đồng 8kg/sào, dịch vụ thủy lợi 2kg/sào, bảo vệ nông 2kg/sào. Khuyến nông 2kg/sào, diệt chuột 1,5kg. Cân đối thù lao cán bộ 30 ngàn/sào/năm.

Thu theo đầu khẩu gồm các khoản: Quỹ đền ơn đáp nghĩa, quỹ phòng chống thiên tai, quỹ vì trẻ em (5kg/lao động). Quỹ khuyến học 3 ngàn/khẩu. Quỹ văn hóa, y tế, giáo dục 3kg/khẩu. Thu theo đầu hộ gồm có: Quỹ An ninh quốc phòng 40 ngàn/hộ. Quỹ tiêm phòng gia súc 15 ngàn/hộ.

Chỉ riêng phần thu của xã, mỗi hộ dân Trường Lộc phải gánh 13 khoản thu. Nặng nhất là cân đối thù lao cán bộ, giao thông thủy lợi nội đồng, quỹ văn hóa, y tế, giáo dục…

Trưởng thôn Hiền bức xúc: Quỹ khuyến nông ví dụ thu 10 thì xã chi ra có 7, như thế có gọi là khuyến nông được không? Rồi quỹ khuyến học, con em nông thôn bây giờ đi học khổ đủ đường, vay nợ, đóng góp nhiều khoản rồi mà vẫn phải nộp sản ở nhà. Thế là phạt nông, phạt học chứ khuyến chi? Rồi còn văn hóa, y tế, giáo dục, những lĩnh vực này phải có ngân sách ngành dọc họ nuôi chứ sao lại bắt dân góp thóc để hoạt động?

Bỏ ruộng, bỏ làng một cách ồ ạt cũng là bất đắc dĩ. Nông dân ai muốn rời quê bao giờ. Như nhà ông Lợi, vợ con đi Thái, một mình ông vừa bệnh tật, vừa phải chăm mẹ già.

Mới đây, hai đứa con trai ông phải đưa xác một thanh niên trong thôn chết bên Thái Lan về. Đó là con nhà Bính Tân, mới 26 tuổi, chuẩn bị cưới vợ thì chết. Vợ trưởng thôn Hiền cũng đi Thái mấy năm, tết rồi về, ông không cho đi nữa.

“Tâm lý của dân là họ muốn đóng hết. Vừa là trách nhiệm, vừa bắt buộc phải đóng để còn giao dịch. Nhưng làm ruộng thì không đủ đóng, phải bỏ ruộng đi thì may ra”, Trưởng thôn Hiền khẳng định.

Hoàng Anh/NNVN

TS. Alan Phan: Càng nhiều tồn kho, người dân càng thêm lợi

“Tôi không biết gì về các Nghị Quyết của chánh phủ. Nhưng nếu họ muốn bơm tiền để xây thêm nhà mới thì cũng chẳng sao vì tiền đã lỡ in và phân phát rồi. Càng nhiều tồn kho thì cơ hội “vỡ” bong bong càng nhiều, giá sẽ xuống và người tiêu dùng sẽ lợi thêm” – Chuyên gia kinh tế TS. Alan Phan cho biết.

30.000 tỷ sẽ không ảnh hưởng gì đến thị trường BĐS

PV: NHNN triển khai gói tín dụng kích cầu 30.000 tỷ đã được hơn 1 tháng, nhưng mới chỉ có 2 khách hàng ở BIDV và 6 khách hàng ở Vietcombank tiếp cận được gói này. Trong khi đó đã có 2 doanh nghiệp được giải ngân vốn và 10 doanh nghiệp khác đã được ký kết cho vay 30% của gói 30.000 tỷ. Ông có nhận xét gì về diễn biến này?

TS. Alan Phan: Tôi đã nói nhiều lần là những gói kích cầu BĐS của chánh phủ hoàn toàn không tạo ra một hiệu ứng gì lâu dài cho khủng hoảng BĐS hay nợ xấu. Một vài doanh nghiệp sân sau có thể hưởng lợi, nhưng nói chung, gói 30.000 tỷ này sẽ không ảnh hưởng gì đến giá thị trường của BĐS hay lực mua của người thu nhập thấp.

Tôi đã tránh né bình lụân nhưng đây là lối xài tiền cho một chuyện bất khả thi, đòi hỏi nhiều vốn chính trị và tài chính từ nhiều bộ ngành.

Bên cạnh đó, nhóm lợi ích của ngân hàng cũng đã đưa ra nhiều gói cứu trợ dài suốt mấy năm qua, và Ngân hàng Nhà nước đã hết sức giúp, nhiều khi quá khả năng mình, nhưng đâu vẫn vào đấy: tỷ lệ nợ xấu vẫn quá cao, các báo cáo tài chánh vẫn che giấu nhiều “bộ xương”, sở hữu chéo vẫn lùm xùm, vốn vẫn teo tóp và tổng số tín dụng vẫn yếu kém.

Tôi cho rằng, lý do phần lớn các gói cứu trợ thất bại là vì có quá nhiều vòi bạch tuộc nhảy vào băm xẻ miếng bánh “tiền người khác” nên mục tiêu ban đầu thường bị lãng quên và mọi người liên quan chỉ muốn kiếm phần chia càng lớn càng tốt.

Thực trạng kinh tế hiện tại có thể xem là một cơ hội vàng cho các nhóm lợi ích, vì nhìn đâu cũng thấy nhu cầu cứu trợ: bất động sản, ngân hàng, chứng khoán, doanh nghiệp sản xuất, nông hải sản, doanh nghiệp nhà nước…

PV: Có ý kiến cho rằng: “Coi chừng gói 30.000 tỷ hiện nay người dân không vay được. Coi chừng những thủ tục cho người dân vay khó quá rồi cuối cùng tập trung cho DN vay. Cho DN vay có thể có rất nhiều quyền lợi cho ngành xây dựng và ngân hàng. Cho dân vay thì rất khó, lấy tiền của người dân là người ta la lên ngay. Nhưng cho DN vay thì đảm bảo gói này không dưới 10%”.

Là một chuyên gia kinh tế, ông có đánh giá gì về ý kiến này?

TS. Alan Phan: Có quá nhiều mâu thuẫn và thủ tục trong gói kích cầu để nó có thể được triển khai nhanh chóng và hiệu quả. Chính phủ rót 30.000 tỷ đồng chỉ cứu được một vài đối tượng. Thị trường bất động sản ViệtNam chỉ cầm máu một chút và vết thương sẽ không khỏi. Phương thức can thiệp này chỉ lợi cho một nhóm người.

Ngoài ra, khi bơm tiền ra sẽ có ít nhất vài ba chục phần trăm lượng tiền biến mất vì phí quản lý, sự không minh bạch, thiếu kiểm soát nghiêm túc. Phải nhớ rằng, ở đâu cũng thế, tiền của người khác thì ta luôn có sự cẩu thả trong tiêu xài. Không có sự kiểm soát chặt chẽ thì luôn có những đối tượng lợi dụng, đó là tình trạng chung của mọi xã hội, “thừa nước đục thả câu”.

Ở Mỹ (2007) hay ờ Thái (1997) , Chính phủ không cứu BĐS mà để giá địa ốc xuống ồ ạt. Khi ngân hàng lớn lâm nguy, Chính phủ phải rót tiền vào để có thăng bằng nhưng sau đó chính ngân hàng phải tự tìm vốn để bù vào. Sau khi có thêm nguồn vốn mới, ngân hàng phải trả lại Chính phủ.

Càng nhiều tồn kho thì vỡ bong bóng càng nhiều, người dân càng lợi

PV: Mới đây, ông Nguyễn Văn Đực, Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành đã khẳng định: Hiệu ứng đổ vỡ BĐS mới chỉ bắt đầu. Ông nghĩ thế nào về nhận định này?

TS. Alan Phan: Tôi không nắm rõ toàn thể câu nói của ông Đực nên không trả lời được. Tuy nhiên, bong bong BĐS đã xì hơi từ 2 năm nay, và chánh phủ cùng các công ty BDS đang cố gắng “bơm” trở lại. Họ sẽ không thành công.

PV: Rất nhiều ý kiến cho rằng, chúng ta đang đi lệch hướng Nghị quyết 02, khi hàng tồn kho cũ chưa được giải quyết thì lại tiếp tục xây dựng thêm rất nhiều nhà ở xã hội mới. Xin ông cho biết ý kiến của mình về vấn đề này?

TS. Alan Phan: Tôi không biết gì về các Nghị Quyết của chánh phủ. Nếu họ muốn bơm tiền để xây thêm nhà mới thì cũng chẳng sao vì tiền đã lỡ in và phân phát rồi. Càng nhiều tồn kho thì cơ hội “vỡ” bong bong càng nhiều, giá càng xuống và người tiêu dùng sẽ lợi thêm.

PV: Với kiến thức của một chuyên gia và kinh nghiệm của một người đã từng hoạt động trong lĩnh vực BĐS, theo ông, chúng ta cần phải làm gì để tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS hiện nay ạ?

TS. Alan Phan: Nói ra thì “cực kỳ thiếu văn hóa”, nhưng tôi vẫn cho giải pháp duy nhất là hãy để các zombies chết đi.

Dĩ nhiên khi bong bóng BĐS nổ, vài chục ngân hàng thương mại có thể phá sản vì nợ xấu, chỉ số chứng khoán sẽ rơi chút đỉnh và các nhà giàu sẽ thấm thía bài học của kinh tế thị trường.

Đổi lại, phần lớn người dân sẽ vỗ tay, vì cơ hội làm chủ một căn nhà có thể thành hiện thực. Và những ảnh hưởng tích cực từ hiệu ứng trên sẽ quay về giúp nền kinh tế tiến về một định hướng bền vững hơn.

Giá nhà sẽ giảm thêm 30-50% để “bắt kịp” thu nhập của người dân và sẽ tạo ra một tầng lớp trung lưu có đủ điều kiện mua nhà. Người dân sẽ có thêm niềm tin và đây chính là một cú hích tạo ra sự kích cầu lớn. Giống như nền kinh tế Mỹ nợ ngập đầu nhưng vẫn rất năng động, bởi người dân phải “kéo cày” làm việc tới 10-15 tiếng mỗi ngày để trả nợ khi sở hữu nhà xe.

Tất nhiên, khi để BĐS rơi thì nợ xấu ngân hàng sẽ tăng, vài ngân hàng có thể “chết” nhưng không sao cả vì số lượng ngân hàng hiện dư chứ không thiếu. Bên Mỹ. mỗi tuần đều có vài ngân hàng phá sản, cũng không sao, miễn là Chính phủ bảo đảm người dân sẽ không mất tiền khi gởi dưới giới hạn (bên Mỹ là 100 ngàn đô). Vài ngân hàng chết, chứng khoán sẽ tụt nhưng sau đó niềm tin sẽ lấy lại và đi tới một chu kỳ kinh tế mới.

Chính sách của chánh phủ phải kiên định. Khi cho giá BDS lên trời vào thập kỷ 1995 – 2006, chánh phủ nói là để mặc cho thị trường quyết định. Bây giờ, giá xuống thì họ muốn can thiệp để không doanh nghiệp BDS nào chết. Tính bất nhất này có thể tạo một “rủi ro đạo đức” cho các nhà đầu tư.

Xin chân thành cảm ơn ông!

Duyên Duyên/Góc Nhìn Alan Phan/Đất Việt

Nói và làm: Canh bạc BĐS: Bỏ chạy hay đổ thêm tiền

Tác giả: Duy Anh

Đã qua cái thời đầu tư bất động sản là siêu lợi nhuận. Rời bỏ cuộc chơi hay tiếp tục nhảy vào để rồi sa lầy đau đớn đang là câu hỏi lớn buộc các doanh nghiệp phải “cân não” quyết định.

Trong một thời gian dài, sự phát triển quá nóng của bất động sản dẫn đến số lượng dự án "khủng", mà theo tính toán có thể đáp ứng đủ nhu cầu nhà ở đến tận năm... 2050. Con số thống kê từ Bộ Xây dựng cho thấy, cả nước có tới 3.665 dự án, với tổng diện tích 87.170ha, trong đó diện tích xây dựng nhà ở lên đến 32.303 ha tương đương 2,77 triệu căn nhà.
Rót hết vốn, "vắt kiệt" mình đổ tiền vào nhà đất, giờ đây, giới hạn chịu đựng của nhiều doanh nghiệp đã hết, nhất là khi bất động sản đang... bất động. Ngoài một số đang đứng trước bờ vực thẳm, một số khác lục tục thu gọn, rút chạy khỏi thị trường này để "bảo toàn năng lượng" cũng như tập trung trở về với giá trị kinh doanh cốt lõi.
Điển hình, chủ thương hiệu bình nước Sơn Hà đã có kế hoạch thoái vốn tại một số dự án bất động sản nhằm tập trung cho thị trường bán lẻ. Tập đoàn Hoa Sen từ cuối 2011 cũng nhanh nhạy quyết rút khỏi mảng kinh doanh phụ - tất nhiên có bất động sản - và tập trung cho lĩnh vực kinh doanh cốt lõi là thép. Vốn sẽ được rút hết ra khỏi 3 dự án nhà đất và 1 dự án logistics (dự án cảng quốc tế Hoa Sen - Gemadept).

Thừa lệnh của Chính phủ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang khẩn trương tiến hành thoái vốn ở các lĩnh vực đầu tư ngoài ngành, trong đó có việc rút hàng nghìn tỷ đồng từ các công ty bất động sản Sài Gòn - Vina, Điện lực miền Trung...
Thậm chí, ngay cả những doanh nghiệp - được coi là những "anh cả" trên thị trường bất động sản, cũng phải tính kế tạm "ly thân" địa ốc. Đơn cử như Công ty Phát triển Nhà Thủ Đức, với lợi thế là chủ đầu tư chợ đầu mối Thủ Đức, dấn mình mở rộng thêm lĩnh vực xuất nhập khẩu nông sản, liên kết những vùng nông nghiệp, mua bán nông sản và hỗ trợ nông dân. Có khi, công ty này sắp tới còn kinh doanh cả phân bón để tạo doanh thu...
Vinaland, công ty từng có tiếng trên thị trường bất động sản TP.HCM, cũng đang tìm cách thích nghi với hướng kinh doanh mới khi mạnh dạn chuyển sang xây chợ cho thuê để tạo dòng tiền mặt và có thu nhập ổn định.
Từng nổi danh về tư vấn, môi giới bất động sản, phát triển dự án ở TP.HCM, Công ty bất động sản Phúc Đức giờ đây xoay sang nghề kinh doanh hoa kiểng và cây công trình để chờ thời.
Nhưng cũng có doanh nghiệp thấy chết... vẫn còn ham. Không ít công ty đang nhăm nhăm nhòm ngó và vẫn đổ tiền vào bất động sản. Liệu bài học vỡ mộng từ đầu tư đầu tư ngoài ngành có giúp tỉnh ngộ, hay doanh nghiệp vẫn bảo vệ quan điểm của mình khi cho rằng trong khủng hoảng có cơ hội và nhờ cách đi riêng, sáng tạo - điều không hề dễ trong bối cảnh hiện nay?
Không thể không nhắc tới dự án nhà ở thương mại và tái định cư của CTCP Lắp máy tại phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, Hà Nội đang trình UBND thành phố phê duyệt. Cũng đang xếp hàng chờ được phê duyệt, không thể không nhắc tới dự án nhà ở để bán tại số 29, ngõ 218 Lĩnh Nam (Hoàng Mai) rộng hơn 3.500m2 của Công ty CP Chế biến sản phẩm chăn nuôi Hà Nội.
Hay một công ty khác làm về du lịch vừa thỏa thuận với một công ty của Bộ Quốc phòng trình thu hồi 1.007m2 đất tại 341 Nguyễn Văn Cừ (Long Biên) để xây trung tâm thương mại.
CTCP tư vấn Đầu tư Xây dựng Ba Đình cũng tái khởi động lại dự án Hattoco sau khi được một công ty đồng ý hợp tác đầu tư triển khai dự án. Với 500 tỷ đồng được công ty này đồng ý rót vào, dự án đang thi công tiếp sau 1 năm tạm dừng.
Chưa biết những dự án trên có thực sự hiệu quả, song, rõ ràng là sau thời gian dài trầm lắng, giới doanh nghiệp phát triển địa ốc phải thừa nhận: đã qua rồi thời cứ đầu tư bất động sản là thu siêu lợi nhuận. Rời bỏ cuộc chơi hay tiếp tục nhảy vào để rồi sa lầy đau đớn đang là câu hỏi lớn buộc các doanh nghiệp phải "cân não" quyết định.

VeF

Thanh tra Chính phủ “bật” lại ông Nguyễn Bá Thanh

Thanh tra Chính phủ chiều 25-6 đã “bật” lại lời phát biểu của ông Nguyễn Bá Thanh, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, cho rằng cơ quan này đã đồng ý với quan điểm của UBND TP Đà Nẵng về kết luận thanh tra sai phạm đất đai tại TP này.

 

Ông Nguyễn Bá Thanh trong một lần gặp gỡ người dân khiếu nại ở Đà Nẵng

Chiều nay 25-6, Cổng thông tin điện tử Thanh tra Chính phủ (www.thanhtra.gov.vn) đã đăng tải thông tin phản hồi phát biểu của ông Nguyễn Bá Thanh, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, được đăng trên báo chí xung quanh kết luận thanh tra sai phạm đất đai tại TP Đà Nẵng.

Theo Thanh tra Chính phủ, sáng 25-6, Báo Tuổi Trẻ TP HCM có đăng bài viết “Báo cáo Bộ Chính trị về vụ đất đai ở Đà Nẵng”, trong đó phản ánh về cuộc tiếp xúc cử tri tại TP Đà Nẵng ngày 24-6 của ông Nguyễn Bá Thanh, Trưởng Ban Nội chính Trung ương.

Trả lời cử tri về những vấn đề xung quanh đến kết luận thanh tra đất đai ở Đà Nẵng, ông Nguyễn Bá Thanh đã nói rằng: “Việc Thanh tra Chính phủ cho rằng Đà Nẵng gây thất thoát 3.400 tỉ đồng, đại biểu Quốc hội ai cũng biết cả. Có điều từ ngữ dùng không giống nhau, một số báo thì nói gây thất thu, một số báo nói thất thoát. Còn trong kết luận của Thanh tra Chính phủ có chỗ ông nói thất thu, chỗ ông nói thất thoát. Thật ra số tiền 3.400 tỉ đồng mà Thanh tra Chính phủ kết luận là diễn ra trong 10 năm, có 2 khoản lớn mà UBND TP Đà Nẵng không chấp nhận. Rồi Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng cũng không chấp nhận con số ông (Thanh tra Chính phủ - PV) nêu. Thành ủy Đà Nẵng đã có báo cáo Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ”.

Ông Thanh còn nói cách đây 3 tuần, Thanh tra Chính phủ đã đồng ý với quan điểm của UBND TP Đà Nẵng.

Tuy nhiên, trong thông báo phát đi chiều nay, Thanh tra Chính phủ đã khẳng định kết luận của Thanh tra Chính phủ về những vi phạm của TP Đà Nẵng trong quản lý nhà nước về đất đai làm thất thu ngân sách nhà nước là có cơ sở pháp lý và đã được các bộ, ngành có liên quan như Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên và Môi trường tham gia ý kiến.

Kết luận này cũng đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý và đến nay Thanh tra Chính phủ không thay đổi quan điểm trong nội dung kết luận thanh tra.

Thanh tra Chính phủ khẳng định không có việc đồng ý với quan điểm nào khác của UBND TP Đà Nẵng như lời ông Nguyễn Bá Thanh đã nói.

Trước đó, hồi tháng 1-2013, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra trách nhiệm của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng trong việc chấp hành pháp luật về thanh tra, khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng; đặc biệt là một số dự án đầu tư có liên quan đến quản lý, sử dụng đất trong thời kỳ 2003-2011.

Thủ tướng cũng đã đồng ý với kiến nghị của Thanh tra Chính phủ kiểm điểm chủ tịch, các phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, các tổ chức và cá nhân có liên quan (thời kỳ 2003-2011) theo phân cấp quản lý cán bộ, đã vi phạm quy định về quản lý sử dụng đất đai liên quan đến việc xác định giá thu tiền sử dụng đất; giảm tiền sử dụng đất phải nộp cho các đơn vị và cá nhân gây thất thu ngân sách trên 3.434 tỉ đồng; chấm dứt việc giao đất (bán đất) theo hình thức ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất…

Thế Kha/NLĐ

Trưởng ban Nội chính Trung ương ông Nguyễn Bá Thanh: Đà Nẵng không gây thất thu hơn 3.400 tỉ đồng

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Bá Thanh, Trưởng ban Nội chính Trung ương, trong cuộc họp tiếp xúc cử tri TP Đà Nẵng sáng 24-6.

Trả lời cử tri về sai phạm đất đai của TP mà Thanh tra Chính phủ đã kết luận, ông Nguyễn Bá Thanh cho biết: UBND TP không chấp nhận con số mà Thanh tra Chính phủ nêu ra và TP đã báo cáo với Thủ tướng, Bộ Chính trị. Việc TP giảm 10% tiền sử dụng đất cho người dân diện bồi thường giải tỏa và doanh nghiệp đối với các trường hợp nộp tiền một lần trong 60 ngày là đã có chủ trương của Chính phủ. Ông Thanh cũng cho rằng các chính sách và quản lý nhà nước về đất đai của TP Đà Nẵng là không sai. Trách nhiệm của cá nhân, của tập thể là rất rõ ràng chứ không có chuyện mù mờ, giấu giếm. Sau khi TP giải trình với Thanh tra Chính phủ và làm việc với các bên liên quan thì đến nay sự việc đã được chấp thuận.

Tại buổi tiếp xúc, cử tri Đặng Vân (phường Hòa Cường Bắc, quận Hải Châu) đề nghị QH làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu tại các ngành có sai phạm làm thất thoát ngân sách. Kỳ họp tới đề nghị QH chất vấn thống đốc Ngân hàng Nhà nước việc độc quyền vàng như hiện nay thì ngân sách thu lợi được bao nhiêu hay lại đi vào túi nhóm lợi ích. Cử tri Vân cũng đặt câu hỏi: “QH lấy phiếu tín nhiệm rồi. Bây giờ những người có phiếu tín nhiệm thấp thì phải xử lý như thế nào, chẳng lẽ để hòa cả làng?”.

Trả lời thắc mắc của cử tri, ông Nguyễn Bá Thanh cho biết người có hai lần phiếu tín nhiệm thấp thì lúc đó mới xem xét bỏ phiếu tín nhiệm hay không tín nhiệm. “Chờ đến khi đó thì cán bộ bị bỏ phiếu bất tín nhiệm cũng vừa hết nhiệm kỳ rồi” - ông nói.

Cũng theo ông Thanh, ở các nước, họ không làm như cách của mình. Trong quá trình làm, họ thấy anh nào có vấn đề thì họ bắt anh đó điều trần, giải trình, chất vấn công khai rồi bỏ phiếu bất tín nhiệm cho thôi việc. Còn mình thì đây là lần đầu tiên nên phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm. “Có người bảo lấy phiếu tín nhiệm là hết nhóm lợi ích, cán bộ sẽ tốt hơn thì chưa chắc. Đừng ca ngợi việc này quá. Đây mới chỉ là bước đầu thôi, cần phải từ từ xem cách đó đã tốt hay chưa. Còn bảo lấy phiếu tín nhiệm là bảo bối rồi thì không phải như vậy” - ông Thanh nói.

LÊ PHI/Pháp Luật TPHCM

Sẽ phải chi tiền để xác nhận tôi chưa có nhà?

Để được vay vốn mua nhà ở xã hội, người dân phải làm đủ 7 thủ tục và các loại giấy tờ, trong đó có giấy xác nhận của UBND phường, xã nơi cư trú về tình trạng nhà ở. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Tri thì đây là vấn đề làm khó thực thi, gây khó khăn cho cả người dân lẫn cơ quan phường xã.

Ai quản lý, xác nhận việc dân chưa có nhà?

Tuần qua, Báo Đất Việt nhận được nhiều phản hồi của người dân liên quan đến gói cứu trợ 30.000 tỷ hỗ trợ người thu nhập thấp mua nhà ở xã hội (NOXH), đặc biệt các loại giấy tờ, thủ tục "hành dân" trong quá trình làm hồ sơ để vay vốn của ngân hàng.

"Tôi thuộc đối tượng được vay vốn mua và đã nhiều lần đến UBND phường để xin xác nhận về việc gia đình tôi chưa có nhà ở, nhưng điều bị từ chối. Họ bảo không quản lý vấn đề này, không biết tôi có sở hữu nhà hay chưa nên không dám xác nhận" - Anh Trần Văn Bình (Bạch Mai - Hà Nội) cho biết.

Để được vay vốn mua NOXH, người dân phải làm đủ thủ tục và các loại giấy tờ, trong đó có giấy xác nhận của UBND phường, xã nơi cư trú về tình trạng nhà ở. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Tri thì đây là vấn đề làm khó thực thi, gây khó khăn cho cả người dân lẫn cơ quan phường xã.

"Đây là một vấn đề rất khó cho thực tế, cho quá trình thực thi. Bởi vì UBND xã, phường họ chỉ có thể chứng nhận hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú tạm vắng ở đấy, chứ cái này họ có đi điều tra, có nắm được đâu mà dám xác nhận được. Ngay cả trong các cơ quan cũng vậy, rồi cũng chẳng ai người ta đến mà khám xét, mà xác định cho cả.

Thứ hai nữa là đứng về mặt pháp lý cũng rất khó. Anh không có cơ sở pháp lý nào để đến điều tra, xác định chỗ ở của những người này được. Đây là một cái làm khó cho người dân. Vấn đề là hỗ trợ thì hỗ trợ cho những người này, những đối tượng đấy, nhưng đòi hỏi một thủ tục như thế này thì quá khó khăn" - PGS.TS Nguyễn Hữu Tri, Viện phó phụ trách Viện Xã hội học và Khoa học quản lý, nguyên là Viện trưởng Viện Khoa học hành chính, Trưởng khoa Quản lý hành chính, Học viện hành chính Quốc gia cho biết.

Theo PGS Nguyễn Hữu Tri, trước khi đưa ra những vấn đề như thế này, cần phải xem xét liệu thủ tục đó có thực hiện được hay không.

"Ví dụ như nguyên tắc là anh phải xác định được. Muốn xác định được thì phải nắm được cái đấy, chứ địa phương không ai người ta nắm được cái này.

Thêm một vấn đề nữa, từ chuyện xác nhận khó khăn có thể sẽ nảy sinh chuyện thân quen, tiền bạc để có được cái giấy đó. Chẳng hạn sẽ nói: Thôi, chỗ thân quen bác xác nhận cho một cái để em hoàn tất cái thủ tục vay mua nhà. Đây cũng là một xu thế sẽ xảy ra" - Ông Tri cho biết.

Hiện nay có một số trường hợp mình đưa ra về mặt ý tưởng là rất đúng, rất tuyệt vời. Nhưng mà cái diễn biến trong thực tiễn là rất khó để có thể xác định được.

"Cũng là điều kiện đấy nhưng ở một nước khác thì sẽ khác. Bởi vì họ quản lý được nguồn thu nhập, họ đánh giá được tình trạng nhà ở, còn quản lý của ta hiện nay thì tất cả các đánh giá đều dựa trên điều tra chứ chưa có một hệ thống dữ liệu cơ sở xã hội để quản lý được cái này. Đấy là một cái hạn chế của chúng ta" - Ông Tri nói.

Thư lại và chuyện đinh, điền

Theo ý kiến của PGS Tri, không chỉ riêng vấn đề xác nhận tình trạng nhà ở cho các đối tượng thu nhập thấp, rất nhiều vấn đề khác liên quan đến thủ tục hành chính cũng còn nhiều bất cập.

"Cái chính là hệ thống cơ sở dữ liệu. Mà hệ thống cơ sở dữ liệu này thực tế hiện nay, về mặt Nhà nước là chúng ta có. Tổng cục thống kê chính là trung tâm dữ liệu để cung cấp cho Nhà nước, cho chính quyền.

Thứ hai là chi cục thống kê huyện và có văn phòng thống kê, tức là có hẳn một chức danh là văn phòng thống kê công chức ở xã. Tuy nhiên bộ phận này hiện nay chưa được đào tạo một cách bài bản và chưa có một hệ thống quan tâm trang thiết bị để nó đảm bảo cơ sở dữ liệu.

Đáng lẽ đây mới chính là trung tâm của cơ sở dữ liệu của xã, thì hiện nay sự quan tâm đến công chức này, việc đào tạo họ, chuẩn hóa họ thì chúng ta chưa có" - PGS Tri cho biết.

Cũng theo ông Tri, trước đây, thời kỳ phong kiến có anh thư lại chịu trách nhiệm rất rõ, nắm toàn bộ tình hình. Về đinh thế nào, về điền thế nào...

"Còn mình thì cũng có như thế, giao cho như thế, gọi là có một chức danh thôi, còn hệ thống này thì chưa được đào tạo. Trong khi đó cái anh này mới là anh chính để đảm nhiệm, xác nhận những vấn đề mà chúng ta đang quan tâm và đề cập đến.

Quy định về mặt thủ tục là rất dễ, nhưng quy định rồi thì ai làm? Đấy là cái khó của ta hiện nay. Suy cho cùng thì có 2 yếu tố quyết định có thể thực hiện được hay không.

Thứ nhất là về chính sách của Nhà nước. Là thể chế, là cơ chế cho việc thực hiện được cái đó. Anh muốn thực hiện được một chính sách thì phải có một cái cơ chế phù hợp.

Thứ hai là năng lực của đội ngũ chuyên môn có thể thực hiện được hay không. Có khi chính sách rất tốt nhưng đi vào thực tiễn thì không triển khai được. Bởi nó có 2 lý do, một là sự trục trặc của cơ chế, thể chế không thuận, vướng cái này, vướng cái kia, không đồng bộ, không hoàn thiện. Thứ hai là năng lực của cán bộ thực thi, không nắm được yêu cầu. Đó là nhược điểm của chúng ta hiện nay trong thủ tục hành chính".

Để khắc phục vấn đề này theo PGS Tri, thứ nhất, cần phân loại ra từng bước một. Thứ hai nên có một chỉ đạo trọng điểm đối với những loại đối tượng nào? Tập trung ở địa phương nào? Bởi một chính sách đưa ra trên toàn quốc để triển khai thì sẽ có sự khác biệt ở về năng lực cán bộ, cơ chế, về khả năng thực thi ở từng địa phương. Từ đó sẽ tạo lên rất nhiều lỗ hỏng trong quá trình thực thi chính sách. Và nhiều khi sẽ dẫn đến phản tác dụng.

"Đơn giản như ở trường hợp này, người cán bộ không dám xác nhận tình trạng nhà ở cho người dân đơn giản là vì họ không biết, họ không được đào tạo và làm cái này.

Nên những vấn đề liên quan đến trách nhiệm, trách nhiệm với những cái mà anh đã ghi, anh đã xác nhận, thì sau này chắc chắn anh phải chịu trách nhiệm, cho nên hơi đâu mà người ta làm. Đây là cái tâm lý chung đều như vậy. Bây giờ tôi chịu trách nhiệm, tôi ký cho ông, nhưng mai kia có cái gì bất trắc tôi sẽ phải chịu trách nhiệm nên tôi từ chối. Đơn giản là vậy thôi" - PGS. Nguyễn Hữu Tri cho biết.

Thông tư Quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết của Chính phủ có quy định, điều kiện được phép vay mua nhà ở xã hội bao gồm: Thứ nhất: có hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; hợp đồng thuê, mua nhà ở thương mại với chủ đầu tư. Nhà ở này phải có diện tích nhỏ hơn 70m2 và giá bán dưới 15 triệu đồng/m2. Hợp đồng phải ký kể từ ngày 07/01/2013. Thứ 2: phải có giấy đề nghị vay vốn để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội. Thứ 3: phải có giấy cam kết của khách hàng, các thành viên trong hộ gia đình của khách hàng chưa được vay vốn hỗ trợ tại ngân hàng để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội. Thứ 4: có văn bản xác nhận của đơn vị đang công tác về nơi công tác và thực trạng về nhà ở. Thứ 5: Văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân xã (phường) nơi khách hàng có hộ khẩu thường trú hoặc đăng ký tạm trú xác nhận về hộ khẩu và thực trạng nhà ở. Đối tượng được phép vay mua nhà ở xã hội là người chưa có nhà ở, hoặc có nhà nhưng không đủ diện tích tối thiểu theo quy định (dưới 8m2/người). Thứ 6: Giấy tờ chứng minh nhân thân người vay và người bảo lãnh (nếu có), bao gồm: Giấy Chứng minh nhân dân (trong thời hạn 15 năm); Hộ khẩu hoặc giấy đăng ký tạm trú; Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân. Thứ 7: Giấy tờ xác định, chứng minh nguồn thu nhập (Hợp đồng lao động, quyết định lương, giấy xác nhận của cơ quan đơn vị nơi công tác/làm việc, các giấy tờ chứng minh thu nhập khác...

Duyên Duyên

Báo Đất Việt

Nhật ký nghị trường: Tiến thoái lưỡng nan

►Liệu có khả năng phần biểu quyết thông qua dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ diễn ra vào phiên bế mạc của kỳ họp sau?...

4 năm liên tục gần đây, Quốc hội luôn đặt vấn đề sửa Luật Đất đai - Ảnh: Đức Thanh.

Sớm 19/6, Quốc hội chuẩn bị thảo luận về dự án Luật Việc làm, câu chuyện bên tách trà, ly cà phê đã chứa đựng cả buồn lẫn vui khi nhìn lại một kỳ họp kéo dài 5 tuần đằng đẵng.
Hỏi đại biểu về thông tin liên quan tới quyết định có trình thông qua dự án Luật Đất đai (sửa đổi) vào phiên bế mạc như đã định hay không, nhà sử học Dương Trung Quốc nói “tôi rất ủng hộ việc chưa thông qua tại kỳ họp này”.

“Sáng nay, dân khiếu kiện về đất đai vẫn tìm đến nhà tôi”, ông Quốc rầu giọng.

Mà cũng không phải đến hôm nay, ngay từ đầu kỳ họp, đã hơn một lần, trong câu chuyện với báo chí bên hành lang Quốc hội, “ông nghị” đã có ba nhiệm kỳ làm đại biểu của dân ở cơ quan quyền lực cao nhất này tỏ rõ sự lo lắng về việc sửa Luật Đất đai.

“Cách đây 10 năm tôi cũng được tham gia sửa luật này, và những vấn đề ngày nay trở thành vấn nạn được các đại biểu mổ xẻ cả ngày 17/6 vừa qua thì đã được nói từ ngày đó rồi. 4 năm liên tục gần đây, Quốc hội luôn đặt vấn đề sửa Luật Đất đai, đủ thấy vấn đề rất bức xúc, nhưng đến bây giờ khi thời hạn giao đất nông nghiệp sẽ hết hạn vào ngày 15/10/2013 mới sửa, chứng tỏ là sự chuẩn bị thiếu chu đáo”, ông Quốc nói.

Một vị đại biểu khác, trong câu chuyện sáng 19/6 cho rằng, sẽ chưa thể giải quyết được vấn đề khi chưa nhìn thẳng vào sự thật, là nhiều người dân bức xúc do chênh lệch địa tô không được xử lý và nhiều cán bộ giàu lên từ đất.

Vị khác cho rằng, khi chưa có cơ chế để trưng cầu dân ý về những vấn đề cốt lõi, quan trọng thì chưa nên vội thông qua dự án luật như đã trình Quốc hội.

Ngày 17/6 vừa qua, phát biểu sau cùng sau khi đã nghe 44 ý kiến thảo luận tại hội trường, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương, ông Lê Đình Khanh nhấn mạnh rằng, Luật Đất đai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, liên quan đến mọi cơ quan, tổ chức và trực tiếp đến đời sống của mọi người dân, nếu dự thảo sửa đổi không cân nhắc kỹ thì hậu quả sẽ khó lường.

“Vì vậy trong khi còn một số nội dung quan trọng có ý kiến trái chiều và chưa thông qua dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 thì cần tiếp tục lấy ý kiến nhân dân để xem xét thông qua sau khi đã thông qua Hiến pháp sửa đổi”, ông Khanh đề nghị.

Xem ra, việc sửa Luật Đất đai đúng là vẫn còn ở thế tiến thoái lưỡng nan.

Trong phát biểu kết thúc, điểm danh những vấn đề còn tranh cãi nhiều chiều, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chốt lại là, “đối với những vấn đề quan trọng còn có ý kiến khác nhau, sẽ gửi phiếu xin ý kiến của các đại biểu Quốc hội, để làm cơ sở cho việc chỉnh lý dự thảo luật và sẽ báo cáo lại Quốc hội xem xét quyết định”.

Vào sáng hôm sau, giải trình, tiếp thu ý kiến các vị đại biểu Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh , Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẳng định, việc đưa dự án Luật Đất đai (sửa đổi) vào chương trình thông qua tại kỳ họp này là thực hiện đúng nghị quyết của Quốc hội.

Còn về mặt nội dung, dự án luật đã được hoàn thiện trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 và ý kiến nhân dân, đồng thời bám sát với những tư tưởng, quan điểm lớn của Đảng được thể hiện trong các nghị quyết và dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Tuy nhiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã tính đến phương án “trong trường hợp sau khi thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) mà Quốc hội quyết định chưa thông qua tại kỳ họp này thì đề nghị Quốc hội cho đưa dự án vào chương trình xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 6”.

Ngày 19/6, trong 13 vấn đề được thể hiện tại phiếu xin ý kiến đại biểu Quốc hội về những vấn đề còn có ý kiến khác nhau của dự án luật có quy định về sở hữu và có cả phương án về thời điểm thông qua tại kỳ họp thứ 6 vào cuối năm 2013. Một số vị đại biểu cho biết đã đồng ý với phương án này.

Theo nghị trình thì việc biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ diễn ra ngay mở đầu phiên bế mạc kỳ họp thứ 5 của Quốc hội vào chiều 21/6 tới đây. Điều này cũng nói lên tầm quan trọng và sự quan tâm của cử tri với nội dung này, bởi không mấy khi việc thông qua một dự án luật lại diễn ra tại phiên bế mạc.

Nhưng với tình thế hiện nay, liệu có khả năng phần biểu quyết thông qua dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ diễn ra vào phiên bế mạc của kỳ họp sau?
Nguyên Thảo/VnEconomy

1m2 đất đổi được tô phở, thưa các vị ĐBQH

Đào Tuấn

1m2 đất đổi được tô phở. Đền bù 1m2 đất bằng giá một… cốc bia cỏ. 1m2 đất đền bù chưa mua nổi 2kg gạo.. Thưa các vị ĐBQH, những cái tít báo không ca ngợi sự so sánh tuyệt vời của các nhà báo, nó chỉ phản ánh những bất hợp lý mà khung bảng giá đất do nhà nước quy định đang hiển hiện như một điều mà ai cũng chịu đựng.

Ngày 10-12-2010, 132/133 đại biểu HĐND TP Hà Nội đã biểu quyết thông qua khung giá đất mới năm 2011, một biểu giá mà chính Phó chủ tịch UBND TP Vũ Hồng Khanh, ngay khi đó, thừa nhận “Cách xa so với giá thực tế”.

Xa thực tế là bao nhiêu? Thanh tra tài chính Thành phố sau đó ít lâu công bố một báo cáo, rằng giá thực tế cao hơn bảng giá đất của Hà Nội từ vài chục đến 400-500%.

Vì sao bảng giá đất luôn “lạc hậu hàng chục năm” ngay sau khi ban hành là điều mà người dân không hiểu được. Nhưng hậu quả của nó, thì rõ ràng, dân là người hiểu hơn ai hết với những mức đền bù giống y như một bất công, một nguyên cớ để người ta không kiện cáo không xong, xảy ra ở khắp nơi. Một m2 đất có giá bằng nửa cân thịt bò. 1m2 đất đổi được tô phở. Đền bù 1m2 đất bằng giá một… cốc bia cỏ. 1m2 đất đền bù chưa mua nổi 2kg gạo. Hay 100m2 đất thu hồi không mua nổi 1m2 đất dự án.

Thưa các vị ĐBQH, những cái tít báo không ca ngợi sự so sánh tuyệt vời của các nhà báo, nó chỉ phản ánh những bất hợp lý mà khung bảng giá đất do nhà nước quy định đang hiển hiện như một điều mà ai cũng chịu đựng.

Nhưng không chỉ người dân là nạn nhân của sự vô lý. Câu chuyện cũng không chỉ là những cái tít báo. Ngày hôm qua 17.6, khi Luật Đất đai sửa đổi được đưa ra thảo luận, ĐBQH Nguyễn Thanh Thụy (Bình Định), trước nghị trường đã đưa thực tế “Giá đất được quy định tại bảng giá chỉ bằng 40% giá thị trường. Ở Hà Nội, ở TP HCM, thậm chí chỉ bằng 18-30% giá thị trường”.

Bà Thụy cũng nói “Nếu quy định giá đất thuê như dự thảo luật sẽ không đảm bảo cân đối thu chi ngân sách nhà nước từ đất đai”. Bởi “Nếu cho thuê theo Bảng giá đất sẽ thấp hơn rất nhiều so với thị trường”.

Không bù đắp được điều tiết địa tô. Không đủ bù đắp chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng. Không đảm bảo cân đối thu chi. Không tạo ra sự công bằng giữa các đối tượng sử dụng đất. Không thu được chính xác những đồng thuế khi cho thuê, chuyển nhượng dựa trên mức giá bèo bọt trong bảng giá đất. Có lẽ, còn rất nhiều chữ “không”, được liệt kê sau bảng giá mà trong đó, mức giá đất “âm sâu dưới đất” gây hại cho cả nhà nước và người dân.

Chỉ có người sử dụng đất sau thu hồi là được lợi, và có lẽ, đây cũng chính là nguồn cơn cho cái gọi là “lợi ích nhóm”.

Trở lại với phiên họp ngày 10-12-2010 của HĐND TP Hà Nội, sự “cách xa so với thực tế” còn được chính Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh “thêm” rằng: Như mọi năm.

Phát biểu thừa nhận này có vẻ là một biểu tượng của sự bất lực khi những quy định trong luật khiến các đại biểu nhân dân buộc phải biểu quyết một biểu giá không hề có lợi cho dân, không hề có lợi cho nhà nước.

Gọi là tiếp cận với giá thị trường hay phù hợp với thị trường, thế nào cũng được, tuy nhiên, ngay bây giờ sự không đúng với thực tế, bất chấp thực tế phải được sửa đổi bằng những quy định chặt chẽ ngay trong luật, để bảng giá không tiếp tục “lạc hậu hàng chục năm” so với thực tế và trở thành một trong những nguyên nhân tiếp tục gây khiếu kiện.

Theo blog ĐT

Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả

 

Đề nghị trưng cầu dân ý về sở hữu toàn dân với đất đai

►“Chúng ta nói là đất đai là sở hữu toàn dân, vậy nếu cần thiết thì chúng ta trưng cầu dân ý”...

Liên quan đến việc thu hồi đất với các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền cho rằng cần phải có sự cân nhắc, bởi vì rất nhiều ý kiến cho rằng trong thời gian vừa qua điều này tạo ra nhiều thiệt thòi cho người dân và tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển.

Là người phát biểu thứ 20 trong tổng số 21 đại biểu tham gia thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sáng 17/6, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) đã tỏ rõ sự băn khoăn về quy định “sở hữu toàn dân” đối với đất đai.
Tại báo cáo tiếp thu giải trình dự án luật, trên cơ sở tổng hợp ý kiến nhân dân và đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ: “Đa số ý kiến tán thành với việc tiếp tục quy định chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai. Một số ý kiến đề nghị thực hiện chế độ đa sở hữu đối với đất đai, sở hữu tư nhân đối với đất ở. Có ý kiến đề nghị dùng khái niệm sở hữu nhà nước thay cho sở hữu toàn dân”.

Khẳng định sự đồng tình với quy định “sở hữu toàn dân”, tuy nhiên, đại biểu Thuyền nhấn mạnh, khi tiếp xúc cử tri thì đa số nhân dân đề nghị quyền sở hữu về đất ở.

“Báo cáo tổng hợp nói đa số nhân dân đồng tình, nhưng theo tôi không phải như thế. Chúng ta viết như thế hơi chủ quan, bởi đa số nhân dân người ta muốn sở hữu về đất ở, chứ không phải như chúng ta tổng hợp đâu”, ông Thuyền phát biểu.

“Chúng ta nói là đất đai là sở hữu toàn dân, vậy nếu cần thiết thì chúng ta trưng cầu dân ý, xem nhân dân có đồng ý vấn đề này hay không? Bởi vì chúng ta xác định là sở hữu toàn dân thì người dân có quyền quyết định vấn đề này. Tôi đề nghị nên xem lại”, ông Thuyền phát biểu.

Theo lập luận của đại biểu Thuyền, khi nói đến quyền sở hữu thì chỉ có 3 quyền: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt. Trong khi đó đất ở giao cho nhân dân là sử dụng lâu dài, trao cho dân thêm 8 quyền: chuyển đổi, sang nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Như vậy còn cao hơn quyền sở hữu.

Liên quan đến việc thu hồi đất với các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền cho rằng cần phải có sự cân nhắc, bởi vì rất nhiều ý kiến cho rằng trong thời gian vừa qua điều này tạo ra nhiều thiệt thòi cho người dân và tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển.

“Khi chúng ta thu hồi đất cho dự án kinh tế - xã hội, rõ ràng là người dân rất thiệt, nhà nước cũng không được gì, nhưng chắc chắn cán bộ có chức, có quyền sẽ được hưởng lợi trong việc này, vì khoản chênh lệch rất lớn”, ông Thuyền nói.

Quy định thu hồi đất thế nào để người dân có đất không bị thiệt thòi cũng là băn khoăn của nhiều ý kiến khác.

Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đề nghị khi thu hồi đất và tài sản gắn liền trên đất như nhà cửa, kiến trúc thì cơ quan quản lý nhà nước phải cần tách bạch bằng cách loại hình cố định hành chính khác nhau.

Cụ thể, thu hồi đất phải có quyết định thu hồi đất riêng, có bồi thường. Còn về tài sản phải bồi thường thiệt hại thoả đáng cho người dân theo nguyên tắc thoả thuận bằng một quyết định hành chính riêng, ông Minh góp ý.

Góp ý về cơ chế thu hồi, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) nhận xét lý do ban soạn thảo chưa tiếp thu cơ chế trưng mua quyền sử dụng đất là chưa hợp lý và thiếu tính thuyết phục.

Theo phân tích của đại biểu Vinh thì đang có sự nhầm lẫn trong các lý giải việc trưng mua đất và trưng mua quyền sử dụng đất. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước là đại diện chủ sở hữu, do đó không thể dùng cơ chế trưng mua đất được, nhưng quyền sử dụng đất lại khác.

Dẫn dự thảo Hiến pháp (sửa đổi) năm 1992 điều 58 quy định "quyền sử dụng đất là quyền tài sản được pháp luật bảo hộ", còn theo Bộ luật Dân sự năm 2005 thì quyền tài sản là tài sản, do đó có đầy đủ các quyền như mua, bán, tặng, cho, thế chấp, ông Vinh nhấn mạnh khi nhà nước đã giao quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân thì quyền sử dụng đất cần được bảo hộ và trường hợp cần thiết vì lý do phát triển kinh tế nhà nước sẽ trưng mua lại quyền sử dụng đất đã giao cho tổ chức, cá nhân sử dụng trước đó.

“Nếu chúng ta chỉ quy định thu hồi đất thì rõ ràng chúng ta đang đối xử không công bằng với người dân, lợi ích chính đáng của họ trước pháp luật chưa được tôn trọng và bảo vệ, người dân vẫn sống trong cảnh thụ động, với tâm lý có thể bị tước đoạt tài sản bất cứ lúc nào”, ông Vinh nhấn mạnh.

Đại biểu Vinh cũng cho rằng cần phải bảo đảm hài hòa mục tiêu đất để phát triển kinh tế - xã hội với vấn đề an dân. Nếu coi nhẹ vấn đề an dân thì mục đích phát triển kinh tế - xã hội cũng khó có thể đạt được.
Nguyễn Lê/Vneconomy